Cúp C1 châu Âu là gì ? Những điều bạn cần biết và Champion League

Champions League hay cúp C1 là một giải đấu danh giá nhất châu Âu với sự tham gia của những đội bóng mạnh nhất cùng lượng người hâm mộ cực lớn trên toàn thế giới.

So với World Cup, Champions League cũng là một trong những giải đấu có độ nóng không hề thua kém. Nguyên nhân đến từ việc giải đấu này quy tụ các câu lạc bộ xuất sắc nhất từ các quốc gia.

Tuy nhiên điều đó là chưa đủ, bởi ngoài những đội bóng nổi tiếng, cúp C1 còn thu hút lượng người theo dõi khổng lồ từ những kỳ tích tuyệt vời trong quá trình hình thành và phát triển của giải đấu này.

Trong bài viết này, Baothetthao.net sẽ cùng bạn tìm hiểu giải đấu này và khám phá những thành tựu mà các cầu thủ cũng như đội bóng đã đạt được để hiểu tại sao nó lại trở nên nổi tiếng đến như vậy.

Champions League hay cúp C1 châu Âu là gì?

UEFA Champions League (tên viết tắt là Champions League) hay còn gọi là cúp C1, là giải đấu bóng đá hàng năm của Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) dành cho CLB có thứ hạng cao ở các giải vô địch quốc gia châu Âu.

Đây là giải đấu danh giá và hấp dẫn nhất trên thế giới chỉ sau World Cup và cũng là nơi hội tụ, tranh tài của các câu lạc bộ lớn nhất châu Âu, thường là các nhà vô địch của mỗi giải đấu quốc nội (với các quốc gia hoặc một hay vài câu lạc bộ xếp sau).

Champion League Cúp c1

Giải đấu là dịp tranh Cúp giữa các CLB vô địch quốc gia châu Âu. Nổi tiếng trên toàn thế giới cả về giá trị danh tiếng lẫn giá trị thương mại.

Như thường lệ, mỗi mùa giải Cúp C1 sẽ bắt đầu khởi tranh vào giữa tháng bảy. Ban tổ chức sẽ đưa ra 3 vòng sơ loại và 1 vòng thi đấu play-off. 10 đội bóng giành chiến thắng chung cuộc sẽ được trao quyền tham gia vòng bảng. Cùng với 22 đội bóng đá đã đủ điều kiện để đi thẳng vào vòng bảng.

Trong tổng số 32 câu lạc bộ bóng đá tham dự giải đấu này sẽ tiến hành chia thành 8 bảng đấu. Mỗi bảng đấu sẽ gồm có 4 đội bóng cùng tranh tài với nhau. Họ thi đấu theo thể thức vòng tròn lượt đi lượt về.

Điều kiện để được tham dự cúp C1

Champions League

Bởi vì số lượng đội bóng tham gia giải đấu cúp C1 vô cùng lớn và có thể cao hơn mức dự kiến của ban tổ chức nên họ đã đưa ra những điều kiện cần và đủ đối với những ứng viên tham gia giải đấu Champions League. Căn cứ vào đó, ban tổ chức có thể chọn lọc ra những đội bóng xuất sắc nhất để tạo nên một mùa giải gây cấn và đặc sắc nhất. Cụ thể điều kiện tham dự cúp C1 như sau:

Hằng năm, số lượng đội bóng được tham gia giải đấu Europa League và Champions League của mỗi quốc gia cao nhất là 7. Trong số đó, 5 đội bóng xuất sắc nhất sẽ được trao cơ hội tham gia giải đấu vô địch bóng đá Châu Âu.

Ban tổ chức sẽ dựa vào bảng đánh giá các câu lạc bộ bóng đá cấp quốc gia để phân loại như sau:

  • 3 đội bóng đá có thứ hạng cao nhất sẽ danh dự giành được tấm vé tham gia từ vòng bảng.
  • Đội bóng ở vị trí thứ 4 nếu muốn được thi đấu tại cúp C1 thì cần phải tham gia trận thi đấu play-off.
  • Đội bóng xếp thứ 5 và câu lạc bộ bóng đá giành chức vô địch FA Cup và League Cup. Sẽ cùng tham dự giải đấu Champions League ngay từ vòng sơ loại thứ 3.
  • Đội bóng giành được cúp vô địch giải đấu Champions League hoặc Euro League ở mùa giải trước sẽ chắc chắn được đặc cách vào tham gia cúp C1 vào năm sau.

Các điều khoản có thể sẽ được thay đổi khi trùng lặp

Trường hợp đội bóng vô địch giải đấu League Cup xếp ở vị trí thứ 5 hoặc thứ 6. Khi đó suất tham gia giải Europa League sẽ thuộc về câu lạc bộ bóng đá có thứ hạng gần nhất với họ. Việc này nghĩa là họ không có bất kỳ suất tham dự giải đấu nào khác tại UEFA.

Trường hợp vô địch ở giải đấu FA Cup và đang xếp thứ 5 ở bảng đấu thì suất tham dự giải đấu Europa League sẽ được trao cho câu lạc bộ bóng đá đang xếp hạng gần họ nhất. Và tất nhiên họ sẽ không có bất cứ suất tham dự giải đấu cúp nào tại UEFA.

Lịch sử hình thành và phát triển của giải đấu cúp C1

Quá trình hình thành

Giải đấu Challenge Cup đã được tổ chức để các câu lạc bộ của Đế quốc Áo-Hung thi đấu với nhau. Giải đấu này tiếp diễn cho đến năm 1911, và nhà vô địch cuối cùng, câu lạc bộ Wiener Sportclub, vẫn được giữ lại chiếc cúp. Cùng lúc đó, các câu lạc bộ của Anh và Scotland cũng đã tham dự giải đấu Football World Championship để cùng nhau tranh tài. Vào năm 1909 và 1911 tại Torino, Ý, Cúp Sir Thomas Lipton đã được tổ chức cho các câu lạc bộ từ Ý, Đức, Thụy Sĩ và Anh.

Chung kết Cúp C1 châu Âu 1982

Sau sự sụp đổ của Đế quốc Áo-Hung sau Chiến tranh thế giới thứ hai, dựa trên Challenge Cup, Mitropa Cup được cho ra đời lần đầu tiên vào năm 1927, đây là giải đấu đầu tiên thực sự dành cho các câu lạc bộ Châu Âu. Vào thời điểm đó, các giải đấu quốc nội chuyên nghiệp bắt đầu được tổ chức ở các quốc gia thuộc Trung Âu. Điều này dẫn tới nhu cầu tổ chức một giải đấu cho các câu lạc bộ quốc tế với mục đích hỗ trợ tài chính cho các câu lạc bộ chuyên nghiệp mới nổi.

Vào năm 1930, câu lạc bộ Servette của Thụy Sĩ đã cố gắng tổ chức một giải đấu cho các câu lạc bộ vô địch quốc gia châu Âu với tên gọi “Coupe des Nations”. Giải đấu này đã đạt được thành công vang dội với sự tham gia thi đấu của 10 nhà vô địch đến từ 10 quốc gia nổi bật về bóng đá tại châu Âu lúc bấy giờ và đội bóng giành được cúp là câu lạc bộ Újpest của Hungary. Dù có được những thành tựu đáng gờm nhưng do những vấn đề về tài chính, giải đấu này không bao giờ được tổ chức lại lần nữa.

Khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, sự sụt giảm về vị thế của Mitropa Cup đã dẫn đến việc thành lập một giải đấu mới mang tên Latin Cup, với sự tham gia của các câu lạc bộ tới từ Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Giải đấu này được tổ chức dưới hình thức là một giải đấu nhỏ vào cuối mỗi mùa và có sự góp mặt của các nhà vô địch giải đấu quốc nội của các quốc gia nêu trên.

Ở khu vực Nam Mỹ, sau nhiều năm cân nhắc thì Campeonato Sudamericano de Campeones, hay “Giải bóng đá Các câu lạc bộ vô địch Nam Mỹ”, đã được tổ chức vào năm 1948 và trở thành tiền thân của Copa Libertadores ngày nay. Lúc bấy giờ, một nhà báo người Pháp tên là Jacques Ferran đã có mặt ở Santiago, Chile, để đưa tin về giải vô địch này cho tờ L’Equipe.

Trở về Pháp với sự hào hứng về một giải vô địch dành cho câu lạc bộ ở châu lục của mình, ông Ferran đã thuyết trình ý tưởng đó với tòa báo của mình. Ngay lập tức, ông Gabriel Hanot, biên tập viên của L’Equipe đã bắt đầu đề xuất với UEFA để thay đổi từ việc chỉ tổ chức giải vô địch cấp châu lục dành cho các đội tuyển quốc gia thành một giải đấu lớn và thú vị hơn.

Theo tài liệu của UEFA về lịch sử European Cup (Cúp vô địch Châu Âu), ông Jacques Ferran và Gabriel Hanot của tờ báo thể thao L’Equipe chính là những người tiên phong tạo ra Cúp châu Âu. Trong một lần tham gia phỏng vấn với chương trình truyền hình thể thao của Brazil tên là Globo Esporte, ông Jacques Ferran chia sẻ rằng chính Giải bóng đá Các câu lạc bộ vô địch Nam Mỹ là nguồn cảm hứng để tạo ra European Cup.

Ông cho biết: “Sao Châu Âu có thể vượt lên trên phần còn lại của thế giới nếu như không thể tổ chức được một giải đấu tương tự với của Nam Mỹ? Chúng ta cần phải làm theo tấm gương đó.”

Mùa hè năm 1953, câu lạc bộ ​​Wolverhampton Wanderers của Anh đã chơi một trận giao hữu với đội hình tiêu biểu của Nam Phi và giành chiến thắng, khởi đầu cho một loạt những chiến thắng đáng chú ý trong những tháng tiếp theo. Wolverhampton Wanderers đã chơi một loạt các trận giao hữu với các đối thủ nước ngoài như Racing Club của Argentina, Spartak Moscow của Liên Xô, sau đó gặp Honvéd của Hungary trong một trận đấu được truyền hình trực tiếp trên kênh BBC.

cúp c1

Câu lạc bộ Honvéd khi đó sở hữu trong đội hình rất nhiều tuyển thủ quốc gia Hungary, tuy nhiên, Wolverhampton Wanderers đã giành chiến thắng với tỷ số 3-2. Ông Stan Cullis, huấn luyện viên của Wolverhampton và báo chí Anh đã tuyên bố họ là “Nhà vô địch của thế giới”. Điều này đã trở thành sự thúc đẩy cuối cùng dành cho ông Grabriel Hanot, người từ lâu đã vận động tổ chức một giải đấu dành cho câu lạc bộ toàn châu Âu để xác định xem đâu là đội bóng giỏi nhất lục địa.

Ông Hanot đã đưa ra đề xuất rằng: “Trước khi tuyên bố rằng Wolverhampton là đội bóng bất khả chiến bại, chúng ta hãy để họ đến Moscow và Budapest. Và còn có những câu lạc bộ nổi tiếng trên thế giới khác như AC Milan và Real Madrid cũng có thể được đưa ra. Một giải vô địch thế giới dành cho các câu lạc bộ, hoặc ít nhất là ở cấp độ châu Âu – lớn hơn, ý nghĩa hơn và uy tín hơn so với Mitropa Cup và độc đáo hơn giải đấu dành cho các đội tuyển quốc gia – nên được tổ chức”.

Đề xuất này được đưa ra trước Đại hội của UEFA diễn ra vào tháng 3 năm 1955. Tháng 4 năm đó, UEFA đã chấp thuận đề xuất này và tổ chức European Cup lần đầu tiên vào mùa giải tiếp theo.

Và như vậy, cúp C1 châu Âu lần đầu diễn ra trong mùa giải 1955-56. Mười sáu đội tham gia bao gồm Milan (Ý), AGF Aarhus (Đan Mạch), Anderlecht (Bỉ), Djurgården (Thụy Điển), Gwardia Warszawa (Ba Lan), Hibernian (Scotland), Partizan (Nam Tư), PSV Eindhoven (Hà Lan), Rapid Wien (Áo), Real Madrid (Tây Ban Nha), Rot-Weiss Essen (Tây Đức), Saarbrücken (Saar), Servette (Thụy Sỹ), Sporting CP (Bồ Đào Nha), Stade de Reims (Pháp) và Vörös Lobogó (Hungary).

Trận đấu Cúp C1 châu Âu đầu tiên diễn ra vào ngày 4 tháng 9 năm 1955 và kết thúc với tỷ số hòa 3 đều giữa Sporting CP và Partizan. Bàn thắng đầu tiên trong lịch sử Cúp C1 châu Âu được ghi bởi João Baptista Martins của Sporting CP. Trận chung kết đã diễn ra tại sân vận động Công viên các Hoàng tử giữa Stade de Reims và Real Madrid. Đội bóng của Tây Ban Nha đã lội ngược dòng giành chiến thắng 4-3 nhờ các bàn thắng của Alfredo Di Stéfano và Marquitos, cũng như cú đúp của Héctor Rial.

Quá trình phát triển

  • Vào mùa bóng 1986 – 1987 thì giải đấu cúp C1 diễn ra với 31 đội tham dự bởi các biến động về chính trị đã khiến 1 thành viên không tham gia.
  • Năm 1992, thay vì European Cup, cúp C1 được đưa ra để thay thế.
  • Giai đoạn 1996 – 1997, mùa giải đã chính thức được khởi tranh. Lúc này cúp C1 chỉ dành cho những đội tiến đến được ngôi vương vô địch quốc gia ở giải vô địch hạng cao nhất của các quốc gia châu Âu. Là thành viên của UEFA và đang giữ cúp vô địch của mùa giải trước.
  • Như vậy, nếu một đội bóng nào đó không đoạt giải vô địch quốc gia nhưng lại vô địch cúp C1 thì năm sau vẫn có quyền được tham dự giải và ở quốc gia đó sẽ có 2 đội được tham gia. Trường hợp đội bóng đó vừa vô địch cúp C1 vừa vô địch giải quốc gia thì chỉ có 1 đội đại diện cho quốc gia đó giành quyền tham dự. Ngay cả khi đội bóng đó đã vô địch cúp C1 nhưng lại bị xuống hạng ở các giải đấu trong nước thì mùa bóng tiếp theo họ vẫn có quyền tham dự.
  • Từ năm 1955 đến năm 1992 thì điều lệ của giải đấu vẫn tuân thủ theo quy trình phân cặp để đấu loại trực tiếp từ lúc khởi tranh cho đến vòng chung kết. Mỗi vòng đấu sẽ có 32 đội tranh tài, lần lượt vượt qua 5 trận đấu cho đến khi chỉ còn 2 đội tiến được đến vòng chung kết.
  • Giai đoạn 1997 – 1998 có sự thay đổi lớn về những quy định của giải đấu, bên cạnh các đội đã vô địch quốc gia thì các đội có thứ hạng cao ở mỗi giải vô địch có quyền tham dự (số lượng đội bóng đủ điều kiện tham dự của mỗi quốc gia sẽ căn cứ vào số lượng các thành viên UEFA ở 5 năm gần nhất).
  • Với những cải tiến về việc mở rộng số lượng đội bóng tham dự cũng như cho phép các nước có thành tích cao nhất sẽ có quyền cử 2 đội tham gia tranh tài, số lượng đội bóng tham dự vòng bảng là 16, 4 bảng đấu sau 2 vòng đầu được phân chia, 8 đội phía nhóm G14 và các đội bóng mạnh, giàu có ở châu Âu, UEFA cũng sẽ mở rộng đối tượng tham dự Champions League hơn.
  • Những quốc gia nào có thành tích tốt nhất sẽ được cử 4 đội tham dự còn những quốc gia nào có thành tích thấp hơn số đội tham dự sẽ giảm dần và tạo điều kiện cho những đội bóng giàu có nắm được cơ hội giành cúp ngay cả khi ở giải đấu quốc nội họ không giành được chức vô địch trong nhiều năm liền. Tuy nhiên, quy định này đã làm cho tính đặc trưng của giải đấu bị giảm đi, không còn đúng với tên gọi là giải đấu của các nhà vô địch nữa.
  • Sau năm 2002, giải đấu cúp C1 được đổi tên thành Cúp Champions League (Cúp các đội vô địch quốc gia).
  • Mùa giải 2003 – 2004, cúp C1 chỉ có 1 vòng đấu bảng với sự tham gia tranh tài của 32 đội bóng. 4 bảng đấu sẽ được phân chia theo thể thức vòng tròn có 2 lượt đi và về để từ đó chọn ra 2 đội đầu bảng. Thay vì phân bảng như trước thì 16 đội vượt qua vòng bảng sẽ được chia thành 8 cặp đấu trực tiếp để rút ngắn số trận, tránh được áp lực và duy trì sức khỏe cho các cầu thủ.
  • Mùa giải 2005 – 2006 và 2006 – 2007 thì 3 quốc gia đó là Ý, Anh, Tây Ban Nha đều có quyền cử 4 đội tham gia.
  • Mùa giải 2013 – 2014, Ý bị mất đi 1 suất bởi Đức và chỉ còn lại 3 đội được tham gia.
Cúp Champions League C1

Sau hơn 50 năm tồn tại và phát triển thì giải đấu cúp C1 không còn bị giới hạn ở trên thị trường bóng đá châu Âu nữa mà sức nóng của nó đã lan tỏa đến quy mô toàn cầu và được người hâm mộ bóng đá trên khắp hành tinh đón nhận vô cùng cởi mở.

Trải qua những năm tháng thăng trầm, bao nhiêu mùa soi kèo thì lịch sử cúp C1 ghi nhận CLB Real Madrid là ông hoàng của giải đấu. Đây cũng là câu lạc bộ bóng đá vĩ đại nhất châu Âu thế kỷ XX. CLB có số lần vô địch nhiều nhất và đặc biệt là câu lạc bộ đầu tiên dành được chiếc cúp danh giá nhất. Sức mạnh tuyệt vời của cả đội bóng được ghi nhận bằng việc họ đã giành được 11 chức vô địch liên tiếp.

Tiếp nối đó chính là CLB Bayern Munich với việc giành được 3 lần vô địch liên tiếp tạo lập nên cú Hatrick về chức vô địch. Sau đó là Liverpool, Juventus, AC Milan… cũng đều giành được Cúp C1.